تحلیل محتوای نشریات دانشجویی

طرح تحليل‌ محتواي‌ مطالب نشریات دانشجویی دانشگاه فردوسی، نشریات دانشجویی دانشگاه فردوسی مشهد را که در فاصله سال‌های 92 و 93 و 94 منتشر شده اند، مورد تحلیل قرار می‌دهد. جامعه آماری در مجموع مشتمل بر 124 شماره (شامل نشریات گوناگون یا شماره‌های گوناگون یک نشریه) است که از نظر نشریات متمایز با 54 نشریه را شامل می‌گردد. این پژوهش علاوه بر شناخت‌ حوزه‌های موضوعی نشریات، نیل به‌ شناختي‌ كلي‌ نسبت‌ به‌ ديدگاه‌هاي‌ این نشریات‌ در قبال‌ وقايع‌ گوناگون را دنبال می کند‌. به عبارت دقیق‌تر هدف اين پژوهش تحليل محتواي نشریات دانشجویی دانشگاه فردوسی از لحاظ مشخصات كلي، طرح روی جلد، هیأت تحریریه، تبلیغات و اسپانسر و همچنین بررسی مطالب از نظر زمینه مطلب، نحوه ارائه‌ی مطلب، قالب مطلب، کیفیت مطلب، عکس، حجم مطلب، موقعیت مطلب در صفحه و ویژگی‌های نویسنده می‌باشد.

این تحقیق با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی به انجام رسیده است و در مجموع 1024 مطلب از 124 نشریه متمایز به وسیله پرسش‌نامه معکوس مورد تحلیل قرار گرفته اند. چنان‌که مشخص است جامعه آماری مورد تمام شماری قرار گرفته است. گردآوری داده ها به صورت الکترونیکی صورت گرفته است که کمک زیادی به صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌های پژوهش انجام داد. واحد تحلیل در این پژوهش از یک بعد مطالب و از بعد دیگر نشریات هستند، که داده های به دست آمده به تناسب آن‌ها و به کمک نرم افزار SPSS (V. 19 & 22) مورد بررسی قرار گرفته اند. از منظر ساختار موضوعی، یافته‌های این تحقیق به چهار دسته قابل تقسیم هستند: 1) یافته‌های نشریه‌محور، 2) یافته‌های مطلب‌محور، 3) یافته‌های نویسنده‌محور و 4) یافته‌های ترکیبی. هرکدام از این دسته‌ها، خود شامل متغیرها و گاه زیردسته‌هایی نیز می‌باشند.

کثرت مطالب سیاسی با سهم 38% که دوبرابر دومین زمینه‌ مطالب یعنی زمینه فرهنگی است، نشان می‌دهد بیشترین تلاش‌ها در مطالب نشریات صرف پرداختن به مسائل سیاسی می‌شود. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت بخش قابل ملاحظه ای از نشریات دانشجویی یعنی حدود 25% مشغول تولید (به معنای عام آن) و انتشار مطالبی از جنس سیاسی هستند که به طرح موضوعی جدید می‌پردازد. از باب صوری نیز عدم توزیع متناسب فراوانی میان قالب‌های مورد استفاده نشریات نشان دهنده عدم توجه یا عدم توانایی نشریات در استفاده از قالب‌های گوناگون است، قالب‌هایی که استفاده از هر کدام نیازمند داشتن بهره ای از دانش نشریاتی است. البته با توجه به تعریف آماتوری نشریات دانشجویی، نمی توان انتظار را به شطح نشزیات حرفه ای ارتقا داد.